ČálliidLágádusa birra CL-Sámi academica Girjjálašvuođaguovddáš Oktavuohta

MO MÁNÁ RÁHKADIT?
 

Searvva mobbenstadanbargguide!
LOAKTIN-ovttas bagadanboddu

 

Erenoamáš girjealmmuheapmi Deanus
 


Historjáoahpahus sámi bálvvosbáikkid ja noaidevuođa birra
Fálaldat skuvllaide

Ofelaččat: historihkkár Aage Solbakk ja ráđđeaddi Mihkku Solbakk.

Aage Solbakk muitaleamen noiadevuođa birra skuvllaoahppiide Erkkeoaivvis čakčat 2009

Oahppit čoahkkanit lágádusa vistái Fanasgieddái gos lea čájáhus Erkkeoaivvi bálvvosbáikkid birra mat leat lahka gili.

Erkkeoaivvis leat čalbmáičuohcci geađggit dahje sieiddit mat muitalit ahte dát leat leamaš noaiddi bassi báikkit gos son lea noaiddástallan ja oaffaruššan.

Noaiddástaladettiin noaiddi deaŧaleamos neavvu lei goavddis mainna čákŋalii nuppi máilbmái dahje "nubbe áibmui", earret eará viežžat ráđi jápmán fulkkiin dahje noiddiin.

Noaiddi váldodoaimmat ledje:

  • viežžat dieđuid boaittobeale bivdobáikkiid dahje duovdagiid birra dán máilmmis,
  • ohcat gos meahccelihtorat dahje gottit ledje gávdnamis,
  • einnostit siidda olbmuid boahtteáigge (goavdá vehkiin),
  • čilget dávddaid ja geahččalit buoridit daid,
  • gulahallat ipmiliiguin, gávnnahit guđemuš dain dáhtui sállaša (vearu) ja makkár sállaša,
  • geahččalit beastit siidda olbmo, gii lei jápmimin dahje hejot buohcamin,
  • doaibmat bálvvoshoavdan,
  • doaibmat kulturhoavdan bearráigeahčadettiin siidda olbmuid vai ellet sápmelažžan.

Oaffaruššan dahje bálvalus sieiddi luhtte sáhtii dáhpáhuvvat máŋgga láhkai. Dábálaš lei ahte ealli man áigo oaffaruššat, vušše. Borre buot earret dávttiid maid guđđe bálvvosbáikái Ipmilii ávkin, dainna doaivagiin ahte sivdnidivččii fas bierggu dasa. Muhtumin vuide sieiddi ealli varain dahje buiddiin.


Skuvlamánát guldaleamen go Aage muitala noaidevuođa birra



Ođasmahttán 15.12.2009
Almmuhan: Mihkku Solbakk